bergamot olarak etiketli yazılar

Yorgo’dan Bergamot Reçeli

10

Artık sezon bitti. Nasıl geçti diye hiç sormayın. Her şey gibi turizm de krizden etkilendi ve inişe geçti. Ama niyetim hiç bu konuları açmak değil. Sezon bittiğinde artık her günümüzü daha çok birlikte geçiriyor olabilmek bile ayrı bir keyif katıyor kapımızı çalan sonbahara. Sabahları çocukları okula nöbetleşe bırakıyoruz. Öğlen yemeklerini bazen birlikte yapıyoruz. (Bazen de hazır buluyorum, çok hoşuma gidiyor 🙂 Cumaları çocukları okula bıraktıktan sonra birlikte pazara gidip alışveriş yapıyoruz. 

Geçen hafta da pazarda bergamotları görünce dayanamayıp aldık. Önceki seneden kalan son kavanozu da açmadan yenisini yapalım, dedik. Aslında Yorgo dedi. Çünkü bayağı bir bilek kuvveti gerektirdiğinden bu artık Yorgo’nun uzmanlık alanına giriyor ve pazardan dönünce bir hevesle giriyor mutfağa, özenle hazırlayıp kavanozları diziyor karşıma. Evet, haklısınız; çok şanslıyım 🙂

Bu seneki tarifin fotoğraflarını da onun blogundan aldım. Üstüne kendi imzamı atmamın hiç anlamı olmayacaktı nasılsa…

Yorgo’nun anlatımıyla Bergamot Reçeli:

Bergamot reçelinin yapımı, uygun cinste bergamot bulabilirseniz aslında hiç de zor değil.

Burada 2 cins bergamot olduğunu hatırlatmak isterim. Bir cins böyle; kalın kabuklu limonlara benziyor, limondan biraz daha büyük, portakal renkli kabukları diğer cinse göre daha düzgün ve ince:

Diğer cins de şöyle; turunçgil ailesinin limondan çok ağaç kavunu denilen cinsine benziyor, portakaldan da iri, genellikle yemyeşil, girintili çıkıntılı kabukları kalın ve dolgun olduğundan reçel yapmak için en ideal cins.

Bizim bu sene pazardan aldığımız 4 iri bergamot yaklaşık 3 kilo geldi. 

Önce kabuklarını ince rendeyle pürüzsüz oluncaya kadar rendeliyoruz.

Sonra da kabuklarını ayıklıyoruz.

İçini atıp kabukları çok ince olmamak kaydıyla kalın şeritler halinde kesiyoruz.

Bol suyla birlikte hepsini alabilecek büyüklükte bir tencerede su kaynatıp içine kestiğimiz kabukları atıyoruz. Birlikte biraz kaynadıktan sonra soğumasını bekleyip suyunu süzüyoruz.

 Suyunu süzdükten sonra kabukları tartmamız gerekiyor. Ağırlığına göre şeker oranını hesaplayacağız. (Bizimkiler 2800 gr. çıktı)

Kabukları en azından 24 saat suyun içinde bırakmamız ve bu suyu bir kaç kez değiştirmemiz gerekiyor ki kabukların acısı çıksın.

(5 sene kadar önce, ilk defa yaptığımda, tarife baktım ki her seferinde suyunu değiştirip birden fazla kere kaynatmışım. Aslında 1 gün boyunca suyunu değiştirdikten sonra tekrar tekrar kaynatmaya gerek yokmuş.)

1 gün sonunda kabuklardan tattığımızda hala çok acı geliyorsa, suda bekletip suyunu değiştirme işlemini 1 gün daha tekrarlamak gerekiyor.

Şerbeti hazırlıyoruz: 5 bardak suyun için 3 kilodan birazcık daha az şeker koyup kaynatıyoruz. Şerbetin koyulaştığını görünce soğumaya bırakıyoruz. Şerbet soğuyunca süzülmüş kabukları içine atıp 1 gün boyunca da şerbetinin içinde bekletiyoruz. Ertesi günü bir taşım kaynatıp ateşten almadan az önce içine bir limonun suyunu da ekliyoruz. .

Bu arada reçel koyacağımız kavanozları kapaklarıyla birlikte kaynatıyoruz. Ateşten aldığımız reçelin tanelerini kavanozlara taksim edip üzerlerini suyuyla dolduruyoruz.

Kavanozların kapaklarını sıkıca kapatıp kavanozları baş aşağı çevirip bırakıyoruz.

Bu kez 4 büyükçe, 4 tane de küçük kavanoz reçelimiz oldu 🙂

Hala bergamot zamanıyken

5

 

Biliyorum buraya tarif yazmayalı çok oldu. O kadar çok oldu ki, başlangıçta her fırsatta pişirdiğimi sunduğum bir yemek blogu iken; son zamanlarda sanki başındaki işlerden yemek yapmaya fırsatı olmayan, fırsat buldukça da çocuklarıyla bisiklete atlayıp dolaşan bir anne bloguna dönüştü 🙂 Dışarıdan yemek ısmarlamaktan evde tencere kaynamıyor sanmayın. Asla fast food girmeyen evimizde elbette yemekler pişti, yendi bitti. Bazen fotoğraflandı, arşivlenip yazılmayı bekledi; bazen yapılan öyle çok hoşumuza gitti ki bütün halde fotoğrafını çekmeye fırsat bile kalmadan yenilip bitti; geriye kırıntıları kaldı 🙂 Öyle ya da böyle baktım ki 1 yılı aşmış tarif vermeyeli, yemekten söz etmeyeli. Aradan haftalar, aylar, mevsimler geçti. Sonra aklıma mutfaktaki bergamotlar geldi. Geçen gün pazarda görünce dayanamayıp almıştım. Hala mevsimi varken, daha önce tarifini verdiğim için en azından yapmaya heveslilere bir hatırlatayım, ben de tarif vermeye hafiften ısınayım dedim.

 

Bergamot

0

“Onu ne ilk görüşüm ne de ilk elime alışım. İlginç olan bu kadar büyüğünü ve yeşilini ilk defa görüyorum. Bakalım bilebilecek misiniz bu nedir?” demiştim.

İlginç tahminlerde bulunanlar da oldu, doğru tahmin eden de. Bu ne brokoli ne limon ne de avokado 🙂
Evet, bu gördüğüm en büyük bergamotlardan biriydi. Kendisi çoktan reçel oldu 🙂

Şimdiye kadar aldıklarımızsa hep yukarıdaki renklerde ve boyutlarda oluyordu. Reçelinin tarifini daha önce yayınlamıştım.

Özlenmek, kavuşmak ve işi Bergamot’la tatlıya bağlamak

1

Özlendiğini bilmek güzel bir duygu elbette. Demek varlığın birilerinin hayatına birşeyler katıyor ki yokluğun fark ediliyor. Demek ki sevilmişsin ve yakınlarda bir yerlerde değilsen özlenmişsin. Özlediğine kavuşmanın coşkusu sadece “Hoş geldiniz!” sözlerinde kalmıyor da gözlerdeki ışıltıdan size yansıyor ve sevgi dolu bir kucağa atılırken kulağınıza fısıldanıyorsa, ne mutlu size… Biz bu duyguyu oldukça yoğun yaşıyoruz; Girit’teyken İzmir’de, İzmir’deyken de Girit’te bizi özleyen birileri hep var. Bunca yıldır buradan oraya oradan buraya gitmeye, ayrılıp kavuşmaya alıştık diyeceğim ama… pek de alışılmıyor aslında. Ne kadar çok yıldır aynı şeyi yapıyor olsa da insan; her ayrılık, birlikte geçirilen her *son gün* ister istemez bir burukluk bırakıyor yüreklerde.
Her sene bunu yaşasak da yüreğimizde yine aynı buruklukla ayrıldık İzmir’den. Bu kez başka duygular da vardı işin içinde. Hayatta olayların akışı bazen beklenmedik kararlar vermeye zorluyor insanı. Neye niyet neye kısmet. Yaz sonunda Girit’ten ayrılırken bu otları, peyniri, denizin mavisini ve güneşi çok özleriz diyorduk; bambaşka memleketler hatta başka kıtalar vardı aklımızda. Hayatta hiçbir şey hayal etmek kadar kolay değil. Hayal etmeden de olmuyor tabi ama işin iç yüzü beklendiğinden çok başka olabiliyor. Bir başka memlekete gitmeye karar verecek cesareti toplayabilmek için belki de bir ömür boyu bekler bazıları. Bizim içinse olabilecek en kolay çözümdü eşyalarımızı toplayıp Girit’e dönmek. Aslında kaç kişiye nasip olmuştur ki İzmir’deki aynı adresten Girit’teki aynı adrese *ikinci defa* taşınmak 🙂 Hem de bu iki taşınma arasında birinden diğerine “resmen” taşınmış olmadan; iki defa üst üste aynı yönde 🙂 İlginç bir durum değil mi?
İşte burada, Girit’teyiz yine. Erguvanların(*) en çoşkuyla açtıkları zamanda kucağını açtı bize Girit. Sevenler bir bir geldiler ziyaretimize. Kiminin elinde minik bir sepet çiçek, kimisi bir kutu tatlıyla.
Denizin kokusuna, güneşin parlaklığına, zeytinyağının yeşiline, taze keçi sütüne, envai çeşit otlara ve bahçelerdeki limon ağaçlarına geri dönmüştük. Yapılacak ne kadar çok iş olursa olsun; sabah güneşli bir güne uyanmak, gülümseyerek ‘hoş geldiniz’ diyen komşunla selamlaşmak, yürüyerek denize ulaşmak, rengarenk pazarda herşeyi -bamyayı bile!- tek tek seçebilmek, kapıyı kilitlemeden çıkıp gidebilmek güzel 🙂 Bu yaz Maya’mla yine kumlarda oynayıp, – onu ikna edebilirsem – dalgalarla boğuşacağız. Sandalet, güneş gözlüğü ve şapkalar ayrılmaz parçalarımız olacak. Sokaklarda neredeyse her dili duyduğumuz bu diyarda, Türkçe yine *bize özel* bir dil olacak 😉

İzmir’in havası daha burnumuzun ucundayken, İzmir’den misafirlerimiz geldi. O kadar yeni gelmiştik ki “İzmir’den birşey ister misiniz?” diye sorduklarında söyleyecek birşey bulamadık. Kuru incir, kayısı, Türk kahvesi, kırmızı mercimek, ince bulgur, biber salçası stoklarımız hala yerindeydi. Daha yerleşemeden, tam anlamıyla “dandini hoppala” bir evde ağırlanmanın kusuruna bakmadı kimse 🙂 Hala bitmek tükenmek bilmeyen kolilerin eşliğinde güzel yemekler yendi, kahveler içilip sohbetler edildi.

Bütün bu koşuşturmalar arasında, sabahın köründe pazara giden Yorgo, kendisi kararsız kaldığı için beni arayıp asla hayır diyemeyeceğim birşey sordu:
– Pazarda bergamot buldum. Alayım mı?

Cevabım belliydi. 1 saati geçmeden bergamotlar evdeydi. Yapılması birkaç gün gecikti ama sonunda oldu BERGAMOT REÇELİ!

Evet, bunlar Yorgo’nun pazardan aldığı bergamotlar… Türkiye’de nerelerde, ne sıklıkta bulunabilir bilmiyorum. (İlk kez bu sene İzmir’de Bornova’da bir manavda görmüştüm. Burada kilosunu aldığımız paraya 1 taneciğini satıyordu. Reçel yapılacak birşeyin -tropikal meyveler gibi- taneyle satılması garip tabi, sonuçta yalnızca kabukları kullanılıyor!) Ben ömrümde ilk kez Girit’e gelince görmüş ve tatmıştım.

Aslında ailemizde reçelle en alakasız olan benim 🙂 Kendimi bildim bileli her mevsimde ne varsa reçelini yapan annemdir. Bu işi hem hakkıyla yapıp hem de ticarete dönüştüren de Bahar. Ben de arada sırada coşup da böyle değişik reçellere kalkışanım. Bergamotu daha önce 2 kere yapmış, hatta ilkinde ikincisinden de başarılı olmuştum (acemi şansı 🙂

İngilizlerin meşhur Earl Grey çayına hoş kokusunu veren bergamot…

Evin bileği kuvvetlisinden yardım istenerek, bergamotların kabuklarının renkli kısımları peynir rendesinde rendelenir.

Sonra kabuklar aynı portakal soyar gibi 4’e veya 6’ya bölünerek soyulur. (Ne yazık ki yenilmeyen iç kısımları atılır) Bu aşamada hassas bir tartıya ihtiyacınız olacak. Çünkü koyacağınız şekerin miktarını elinizdeki bergamot kabuklarına oranla hesaplayacaksınız.
Kabukları *kuru* iken tartıp bir kenara not ediyoruz.
>>> 2 kilo bergamottan >>>> 830 gr. kabuk çıktı.

Sonra su dolu bir tencerede kaynatıyoruz. Tencerenin suyu kaynadıktan biraz sonra kabukları süzüp tenceredeki suyu atıyoruz. Sonra yeniden su koyup kabukları tekrar kaynatıyoruz. Bu işlem kabuklardaki acılık gitsin diye, kabuklar yumuşayıncaya kadar 3-4 kere tekrar ediliyor.
Ben 3 kez suyunu döküp yeniledim. Kabuklar bıçakla kolayca kesilecek kadar yumuşayınca da ocaktan alıp süzdüm. Süzülmüş kabuklar şu şekilde görünüyorlardı:
Kabukları süzdürdükten sonra sıra şerbetini yapmakta.
Şerbet için, tarttığımız kabukların *1,5 katı kadar şeker* kullanıyoruz.

830 gr. bergamot kabuğu için >>> 1250 gr. şekeri 2,5 bardak suyla kaynattım.

Bu sefer bir değişiklik de yaptım. Elime başka bir tarif geçmişti. Bu tarifte bergamot kabuğu rendelerini atmayıp bir tülbentle kaynayan şerbetin içine atıyordu. Nikah şekerlerinden kalma bir küçük kese de aynı işi gördü.
Şerbet kaynatılıp soğutuluyor. Soğuduktan sonra içine bergamot kabukları atılıyor.

Şurubun içinde yarım saat kadar kaynattıktan sonra 24 saat şurubun içinde bırakıyoruz.
Ertesi günü bir taşım kaynattıktan sonra ateşten almadan önce içine 2 limonun suyunu ekliyoruz. Sıcakken kavanozlara taksim ediyoruz.
2 kilo bergamottan 6 tane 350 gramlık kavanoz dolusu çıktı.

İşte sonuç 🙂

(*) Erguvan’la ilgili ilginç bir şeyler okudum geçenlerde bloglardan birinde:
Bir efsaneye göre erguvan aslında beyazmış.İsa’ya ihanet eden Yahuda daha sonra kendini bu ağaca asmış. Bu intiharın utancından dolayı, erguvan çiçekleri bu rengi almış. Zaten İngilizce’de de ağacın adı Yahuda’nın ağacı anlamına gelen Judas Tree’dir. Türkçesi de Farsça’dan, rengini tanımlayan sıfattan gelmektedir.

Bizans İmpratorluğu ,erguvanların çiçek açtığı 11 Mayısta kurulmuştur.
Bu sebeple Erguvan, Bizans İmparatorluğu’nun resmi rengiydi.”

Go to Top